ABD ve İran 60 günlük ateşkes çerçevesinde anlaştı, Trump onayı bekleniyor

Geçici çerçeve anlaşması

ABD ve İranlı müzakereciler, 28 Mayıs'ta ateşkesi 60 gün uzatacak ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açılma yoluna sokacak bir çerçeve üzerinde geçici anlaşmaya vardı. Ancak Başkan Donald Trump henüz nihai onayını vermedi.

Önerilen mutabakat zaptına göre, Hürmüz Boğazı üzerinden geçen gemicilik "kısıtlamasız" olacak; ne geçiş ücreti ne de taciz uygulanacak. İran'ın 30 gün içinde boğazdaki tüm mayınları temizlemesi ve nükleer programıyla ilgili görüşmelerin başlaması öngörülüyor.

Çerçeveye rağmen çatışma

Çerçeveye rağmen ABD ve İran güçleri perşembe sabahı erken saatlerde ateş teati etti. İran Devrim Muhafızları deniz kuvvetleri, Hürmüz Boğazı yakınında dört gemiye uyarı atışı yaptığını açıkladı.

Bu olay, anlaşmanın henüz kırılgan olduğunu ve sahadaki gerilimin sürdüğünü gösterdi. Boğaz, küresel enerji sevkiyatı açısından stratejik öneme sahip.

Vance: Çok yakınız ama henüz değil

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, 29 Mayıs'ta iki tarafın anlaşmaya "çok yakın" olduğunu ancak "henüz orada olmadıklarını" söyledi. Vance'in açıklamasına göre İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoku ve zenginleştirme konusunda çözülmemiş meseleler bulunuyor.

İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoku, görüşmelerin en hassas başlıklarından birini oluşturuyor. Tarafların bu konuda uzlaşması, çerçevenin kalıcılığı açısından belirleyici görünüyor.

Bölgesel ve enerji boyutu

İran, Azerbaycan'ın güney komşusu konumunda. Hürmüz Boğazı ve olası bir ateşkes, bölgesel güvenliği ve küresel petrol fiyatlarını doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer alıyor.

Mayınların 30 gün içinde temizlenmesi ve boğazdan geçişin kısıtlamasız hale gelmesi, dünya enerji sevkiyatı için kritik öneme sahip. Trump'ın nihai onayı, anlaşmanın yürürlüğe girmesi için beklenen son aşama olarak öne çıkıyor.