Yuklenilir...
Yuklenilir...
Təhsil Nazirliyi 2026-cı il üçün yeni islahat paketini açıqlayıb. Dəyişikliklər həm orta, həm də ali təhsil səviyyəsini əhatə edir. Bu islahatlar son 10 ilin ən geniş miqyaslı təhsil dəyişiklikləri hesab olunur və ölkənin təhsil sistemini müasir standartlara uyğunlaşdırmağı hədəfləyir. Nazirliyə görə, islahatların əsas məqsədi Azərbaycanın insan kapitalını gücləndirib ölkəni bilik iqtisadiyyatına keçid üçün hazırlamaqdır.
Yeni rəqəmsal təhsil platforması islahatların əsas sütunlarından biridir. Bu platforma bütün ölkə üzrə məktəbləri, müəllimləri, şagirdləri və valideynləri vahid rəqəmsal ekosistemə birləşdirəcək. Platformanın əsas xüsusiyyətləri:
Platformanın ilk mərhələsi 2026-cı ilin sentyabr ayından Bakı və Sumqayıt məktəblərində sınaqdan keçiriləcək. 2027-ci ilin sonuna qədər bütün ölkə üzrə tətbiq edilməsi planlaşdırılır.
STEM (Elm, Texnologiya, Mühəndislik, Riyaziyyat) fənləri üzrə yeni kurikulumlar hazırlanıb. Bu kurikulumlar beynəlxalq standartlara uyğundur və praktiki tətbiqə əsaslanır. Əsas yeniliklər:
Nazirlik bu sahədə 200-dən çox yeni müəllim hazırlayıb və onlar 2026-2027-ci tədris ilindən etibarən məktəblərə yerləşdiriləcək. Əlavə olaraq, texnologiya şirkətləri ilə əməkdaşlıq çərçivəsində məktəblərə müasir avadanlıq təmin ediləcək.
İslahatların ən vacib komponentlərindən biri müəllimlərin peşəkar inkişafıdır. Nazirlik aşağıdakı proqramları elan edib:
İkinci xarici dilin məcburi olması islahatların ən çox müzakirə olunan maddələrindən biridir. Hal-hazırda məktəblərdə yalnız bir xarici dil (əsasən ingilis dili) tədris olunur. Yeni islahatla şagirdlər 6-cı sinifdən ikinci xarici dil öyrənməyə başlayacaq. Təklif olunan dillər arasında rus, alman, fransız, ərəb, türk və çin dilləri var.
Bu addım şagirdlərin dünya görüşünü genişləndirəcək və onları qloballaşan dünyaya daha yaxşı hazırlayacaq. Lakin tənqidçilər müəllim çatışmazlığının bu islahatın tətbiqini çətinləşdirə biləcəyini vurğulayır.
Universitetlərdə beynəlxalq akkreditasiya prosesi sürətləndiriləcək. Bundan əlavə, tələbə mübadiləsi proqramları genişləndiriləcək. Ali təhsil sahəsindəki digər mühüm dəyişikliklər:
İslahatların maliyyələşdirilməsi üçün dövlət büdcəsindən əlavə vəsait ayrılıb. Təhsilə ayrılan büdcə ÜDM-in 4,5 faizinə çatdırılacaq ki, bu da əvvəlki göstəricidən 0,8 faiz bənd yüksəkdir. Bundan əlavə, Dünya Bankı və Avropa İnvestisiya Bankı ilə danışıqlar aparılır və beynəlxalq maliyyə qurumlarından 300 milyon dollarlıq güzəştli kredit cəlb edilməsi gözlənilir.
Təhsil naziri bildirib ki, islahatların tam tətbiqi 2028-ci ilədək başa çatacaq. Ekspertlər hesab edir ki, bu dəyişikliklər Azərbaycanın təhsil sistemini regional liderlərlə eyni səviyyəyə gətirə bilər.
Lakin bəzi ekspertlər islahatların sürəti barədə narahatlıq ifadə edir. Onlar hesab edir ki, infrastruktur və kadr hazırlığı islahatların sürətinə uyğun gəlməyə bilər. Xüsusilə kənd bölgələrində internet infrastrukturunun zəifliyi rəqəmsal təhsil platformasının effektiv tətbiqini çətinləşdirə bilər.
Buna baxmayaraq, valideynlərin və ictimaiyyətin böyük əksəriyyəti islahatlara müsbət yanaşır. Müstəqil sorğulara görə, valideynlərin 78 faizi islahatları dəstəkləyir və övladlarının daha keyfiyyətli təhsil alacağına inanır.
İslahat paketinin vacib komponentlərindən biri peşə təhsilinin yenidən qurulmasıdır. Nazirlik 2026-2028-ci illər ərzində 15 yeni peşə-texniki məktəbin açılmasını planlaşdırır. Bu məktəblər əmək bazarının tələblərinə uyğun ixtisaslar üzrə kadr hazırlayacaq. Prioritet sahələr arasında informasiya texnologiyaları, yaşıl enerji, turizm-mehmanxana işi, tibbi texnologiyalar və kənd təsərrüfatı texnologiyaları yer alır.
Peşə təhsilinin gücləndirilməsi xüsusilə regionlardakı gənclər üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Universitetə daxil olmayan və ya ali təhsil almaq imkanı olmayan gənclər üçün peşə-texniki məktəblər keyfiyyətli iş tapmaq üçün real imkan yaradacaq. Alman dual təhsil modelindən ilhamlanaraq, tələbələr həftənin yarısını məktəbdə, yarısını isə müəssisələrdə praktiki təcrübə keçərək öyrənəcək.
İslahatlar inklüziv təhsilə də xüsusi diqqət ayırır. Əlilliyi olan uşaqların ümumi təhsil sisteminə inteqrasiyası üçün məktəblərdə fiziki infrastrukturun yaxşılaşdırılması, xüsusi pedaqoqların hazırlanması və fərdi tədris planlarının hazırlanması nəzərdə tutulub. 2028-ci ilə qədər bütün dövlət məktəblərinin əlilliyi olan şagirdlər üçün tam əlçatan olması hədəflənir.
Təhsil islahatlarının mühüm hissəsi beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsidir. Finlandiya, Estoniya, Sinqapur və Cənubi Koreya kimi təhsil sahəsində lider ölkələrlə müqavilələr imzalanıb. Bu əməkdaşlıq çərçivəsində kurikulum hazırlığı, müəllim mübadiləsi, texnoloji həllər və qiymətləndirmə metodologiyası sahələrində bilik mübadiləsi aparılacaq. Bu təcrübə Azərbaycanın təhsil sistemini qlobal ən yaxşı təcrübələrlə zənginləşdirəcək.
Poluchayte ezhenedelnyye obzory samykh vazhnykh novostey na vashu pochtu.