Tramp "nüvə tozu" iddiası — İran qəti rədd etdi

ABŞ Prezidenti Donald Tramp 16-17 aprel tarixlərində səsləndirdiyi iddia ilə dünyanı sarsıtdı: o, İranın nüvə silahı proqramından imtina etməyə və zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarını ABŞ-a təhvil verməyə razılıq verdiyini bildirdi. Tehran isə bu iddianı dərhal və qəti şəkildə təkzib etdi. Mübahisə 22 aprel atəşkəs son tarixinin gözlənildiyi gərgin bir məqamda baş qaldırdı.

Trampın iddiası və "nüvə tozu" ifadəsi

Tramp jurnalistlərə bəyan etdi: "Onlar B-2 bombardmançıları ilə həyata keçirdiyimiz hücumun nəticəsində dərinlərə basdırılan nüvə tozunu bizə geri qaytarmağa razılıq verdilər." Bu ifadə İranın təxminən 182 kiloqram həcmindəki 60% zənginləşdirilmiş uran ehtiyatına və daha aşağı zənginləşdirmə dərəcəsinə malik materiala işarə edir. ABŞ-ın danışıqlardakı mövqeyi İran uran zənginləşdirməsinin 20 il müddətinə dayandırılmasını nəzərdə tutur. İran isə yalnız 5 illik dayandırma təklifi irəli sürmüş, ABŞ bu cavabı rədd etmişdi.

İranın rəsmi cavabı

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Trampın iddiasını təkzib edərək bildirdi ki, mesajlar yalnız Pakistan vasitəsilə mübadilə edilir. Sözçü vurğuladı: İran "öz ehtiyaclarına əsasən uran zənginləşdirməni davam etdirə bilməlidir." Bu bəyanat hər hansı razılıq əldə edilməsi iddiasını birmənalı şəkildə şübhə altına aldı. Pakistan, Misir və Türkiyə vasitəçi rolunu davam etdirir. Pakistan Baş Naziri Şahbaz Şərif danışıqları irəli aparmaq üçün son günlərdə Səudiyyə Ərəbistanı, Qətər və Türkiyəyə səfər etdi.

22 aprel deadline və Avropa təzyiqi

Cari atəşkəs müddəti 22 aprel 2026-cı il tarixində başa çatır. ABŞ Dövlət Katibi Marko Rubio 18 aprel tarixində Avropa ölkələrindən sanksiyaların yenidən tətbiqi məsələsində tez qərar verməyi tələb etdi. O, İranın mövcud razılaşmanı pozduğunu xəbərdar etdi. Növbəti bir neçə gün İran-ABŞ böhranının istiqamətini müəyyən edəcək həlledici dövr olacaq.