İranlılar dünyanın ən uzun internet bağlanmasından sonra onlayna qayıdır

Bağlanma ləğv edildi

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian mayın 25-də internet bağlanmasına son qoyulması barədə göstəriş verdi. Bundan sonra İran mayın 26-da internet xidmətini qismən bərpa etdi. Bu addım uzun müddətdən sonra ölkə vətəndaşları üçün rabitə imkanlarını yenidən açdı.

Bağlanma 2026-cı il yanvarın 8-də etirazlar zamanı tətbiq olunmuşdu və ABŞ-İsrailin İrana hücumlarından sonra uzadılmışdı. Bu, dünyanın ən uzun və ən sərt milli internet bağlanmalarından biri idi — təxminən 90 milyon insan üçün 2026-cı ilin böyük hissəsini əhatə etdi.

Bərpa hələ tam deyil

İnternet monitorinqi aparan NetBlocks bildirdi ki, qoşulma kəsilməzdən əvvəlki səviyyənin təxminən 86 faizinə çatıb. Lakin xidmət ləng işləyir, YouTube və Instagram kimi tətbiqlər isə hələ də ciddi məhdudiyyət altında qalır. Bu o deməkdir ki, tam bərpa hələ baş verməyib.

İqtisadi zərər

Hesablamalara görə, bağlanma birbaşa itkilər baxımından gündə 30-40 milyon dollara başa gəlirdi. Bu rəqəm uzunmüddətli kəsintinin İran iqtisadiyyatına vurduğu ağır zərbəni göstərir. Kəsinti həm biznes, həm də gündəlik həyat üçün ciddi çətinliklər yaratmışdı.

İran Azərbaycanın birbaşa qonşusu olduğundan, qismən bərpa regiondakı vəziyyətə dair mühüm siqnaldır. İnternetin yenidən açılması daha geniş atəşkəs danışıqları ilə bağlı gərginliyin azalması ilə əlaqələndirilir və regional sabitlik baxımından müsbət addım kimi qiymətləndirilir. Bununla belə, tətbiqlərə qoyulan davamlı məhdudiyyətlər göstərir ki, vəziyyət hələ tam normallaşmayıb və xidmətin tam bərpası üçün əlavə vaxt lazım ola bilər.