NASA Artemis proqramını genişləndirir: 2028-ci ilə qədər astronavtlar Aya qayıdacaq

NASA 24 mart tarixində keçirdiyi mətbuat konfransında Milli Kosmik Siyasətin icrasına dair mühüm yeniliklər açıqladı. Agentlik Artemis proqramını genişləndirərək 2027-ci ildə əlavə missiya planlaşdırdığını və hər il ən azı bir Ay səthi enişi həyata keçirəcəyini elan etdi.

Əsas açıqlamalar

NASA administratoru Jared Isaacman Vaşinqtondakı Mary W. Jackson NASA baş qərargahında çıxış edərək proqramın yeni mərhələsini təqdim etdi:

• Artemis IV missiyası 2027-ci ilə planlaşdırılıb — bu, əvvəlki cədvəldə nəzərdə tutulmayan əlavə missiyadır
• 2028-ci ildən etibarən hər il ən azı bir Ay enişi həyata keçiriləcək
• Daimi Ay bazası üçün ilkin elementlər qurulacaq
• Kosmik nüvə hərəkətləndirmə texnologiyası üzrə tədqiqatlar sürətləndiriləcək

SpaceX-in artan rolu

Bloomberg-in məlumatına görə, SpaceX Boeing-i üstələyərək Ay missiyalarında daha böyük rol alıb. SpaceX-in Starship aparatı həm ekipaj, həm də yük daşımalarında əsas vasitə olacaq. Bu qərar Boeing-in SLS raket proqramındakı gecikmələr və büdcə aşmalarından sonra gəlib.

Tarixi əhəmiyyət

Son dəfə 1972-ci ildə Apollo 17 missiyası ilə insanlar Ayda olub. 50 ildən çox sonra amerikalı astronavtların Ay səthinə qayıdışı kosmik araşdırmalar tarixində yeni səhifə açacaq. Artemis proqramı həm də ilk dəfə bir qadını və rəngli astronavtu Aya göndərməyi hədəfləyir.

Beynəlxalq əməkdaşlıq

Proqrama Avropa Kosmik Agentliyi (ESA), Yaponiya (JAXA) və Kanada (CSA) da qatılıb. Gateway orbital stansiyası beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində inşa ediləcək və Ay səthinə uzunmüddətli missiyalar üçün tranzit nöqtəsi rolunu oynayacaq.