Antalya Forum 1-ci Gün: Əliyevin 5 görüşü, Ərdoğan nitqi

5-ci Antalya Diplomatiya Forumunun ilk günü 17 aprel tarixində yüksək templə keçdi. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan açılış nitqində Qəzzə, Avropa İttifaqı və Hörmüz boğazı mövzularına toxundu. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev isə forum çərçivəsində beş yüksək səviyyəli ikitərəfli görüş keçirdi. Bu görüşlər regional diplomatiyanın yeni təması formalaşdırdı.

Ərdoğan nitqinin əsas məqamları

Ərdoğan açılış nitqində Avropa İttifaqı üzvlüyü mövzusunda mövqeyini yenidən bəyan etdi: "Tarix, coğrafiya və geosiyasət bizə xatırladır ki, Türkiyə Avropanın bir hissəsidir." Qəzzə mövzusunda Türkiyə prezidenti faciəvi rəqəmlər səsləndirdi: "73 000 fələstinli həyatını itirdi, 172 000-dən çox nəfər yaralandı, ölənlərin 21 000-dən çoxu uşaqlardır." Hörmüz boğazı haqqında isə Ərdoğan vurğuladı: "Boğazın bir qolu İrana, digəri Omana məxsusdursa, Körfəz dövlətlərinin açıq dənizə çıxış hüququ məhdudlaşdırılmamalıdır."

Əliyevin beş ikitərəfli görüşü

Prezident Əliyev 17 aprel günü forum çərçivəsində beş ardıcıl görüş keçirdi. İlk olaraq Suriyanın keçid dövrü prezidenti Əhməd əş-Şəra ilə görüş baş tutdu — müzakirələrdə Türkiyə vasitəsilə Suriyaya Azərbaycan qazı ixracı mövzusu önə çıxdı, əş-Şəra Azərbaycana səfər dəvətini qəbul etdi. Sonra Moldova Prezidenti Maya Sandu ilə görüşdə enerji sektoru əməkdaşlığı diqqət mərkəzində oldu. Şimali Kipr Prezidenti Tufan Ərhürman ilə də görüş keçirildi. Pakistan Baş Naziri Şahbaz Şərif ilə kənarda ayrıca müzakirə oldu, daha sonra Ərdoğan və Şərif ilə üçtərəfli "səmimi söhbət" baş tutdu.

Forumun miqyası

5-ci Antalya Diplomatiya Forumu 17-19 aprel tarixlərində "Sabahı Tərtib Etmək, Qeyri-Müəyyənlikləri İdarə Etmək" şüarı altında davam edir. Tədbirə 150-dən çox ölkədən təmsilçilər qatılır: 22 prezident və baş nazir, 14 vitse-prezident və baş nazir müavini, 39 daxili işlər naziri, 79 beynəlxalq təşkilat təmsilçisi və 500-dən çox yüksək səviyyəli nümayəndə. Rusiya Xarici İşlər Naziri Sergey Lavrov 17-18 aprel tarixlərində foruma qatılır. Türkiyə-Pakistan-Səudiyyə Ərəbistanı-Misir formatında dördtərəfli xarici işlər nazirləri görüşü forumun haşiyəsində İran müharibəsi və Hörmüz boğazı mövzularına həsr olundu.